Eigenbilzen
De hand van Eigenbilzen
De tien mogelijke thema’s:

1.TREG OAN DE BREG, EGEBÛLZE GééT VééR.

2.FIDE SED CUI VIDE ( Vertrouw, maar weet op wie) , de Latijnse spreuk uit het wapenschild van Eigenbilzen, met de Eikenboom, de twee vossen en de kraai.

3.HET KANAAL
Het Albertkanaal werd in Eigenbilzen uitgegraven en had een enorme
impact op het dorp.

4.DE TWEE DELEN VAN EIGENBILZEN : DE LOCHT EN HET DORP
Er wordt gewezen op de historische ‘verdeeldheid’ : in de kerk gingen de mensen van de Locht van oudsher links zitten, de mensen uit het dorp rechts. Beide dorpsdelen hadden lichte afwijkingen in hun gezamenlijk dialect. Beweerd wordt dat de knechten van de baron van het kasteel van Zangerheide op de Locht woonden, en de notabelen vooral in het Dorp.

5.HET KONINGSGRAF
In juli 1871 werd op de Cannesberg een heel belangrijke archeologische vondst gedaan door gemeentearbeiders : een Keltisch vorstengraf.

6.VEEL GOED WERKENDE VERENIGINGEN
Eigenbilzen is gekend voor een groot engagement bij de inwoners, met veel gedrevenheid en betrokkenheid bij de gemeenschap, het dorp.

7.DE GATSKES
Er zijn vele kleine steegjes in het dorp, met elk een boeiende geschiedenis.

8.DE PEREPRITSERS
Nog een ( minder gekende ) typering van Eigenbilzenaren vanuit omliggende dorpen, wat ‘ prutsers ‘ zou betekenen. Het zijn ook Eigenbilzerse koekjes, in de vorm van een peer.

9.DE BRUG
In Eigenbilzen zijn er heel wat bruggen, fysieke bruggen maar ook heel wat symbolische bruggen die verschillen tot een sterke verbondenheid maken. En er is TREG OAN DE BREG, als roepnaam.

10. DE KUNST VAN DE NATUUR
Eigenbilzen kent ook heel wat natuurschoon.
EEN KUNSTWERK,
109 JAAR NA DE FEITEN.
"TREG OAN DE BREG, EGEBULZE GEET VEER".

 
INLEIDING: DE HISTORISCHE WOORDEN VAN VELDWACHTER CORNELIS MEESTERS IN 1910
De woorden van de veldwachter werden een legende. In de heel verre omgeving werd ‘ Treg oan de breg ‘ de typering van de Eigenbilzenaren.
En soms werd er: "Egebûlze géét véér"  aan toegevoegd.
Als men vernam of aan het dialect hoorde dat je een Eigenbilzenaar was, kreeg je automatisch de legendarische woorden te horen.
Tot op de dag van vandaag leeft dat nog sterk, vooral bij de oudere generaties.
Door Guy Swennen
schepen van cultuur stad Bilzen
Het Albertkanaal was toen nog niet uitgegraven, waardoor en onder meer heel wat mensen van Zutendaal en Gellik aanwezig waren die graag bij monseigneur Rutten, bisschop van Luik wilden geraken.

KUNST IN HET DORP, EEN CULTUREEL STADSPROJECT
In het begin van de legislatuur 2013-2018 lanceerde geboren en getogen Eigenbilzenaar Guy Swennen als schepen van cultuur samen met de cultuurdienst het project ‘ Kunst in het Dorp ‘. De schepen verklaarde bij de inhuldiging in zijn geboortedorp dat hij al lang droomde van een kunstwerk dat de zo gekende typering van Eigenbilzen zou uitbeelden. 
Dit cultureel initiatief van het Bilzens stadsbestuur gaf aan alle inwoners van de zestien woonkernen in onze stad de kans het thema voor hun kunstwerk te bepalen en vervolgens op een tweede dorpsvergadering uit drie ontwerpen van een kunstenaar te kiezen. Bilzen heeft dertien deelgemeenten, maar zestien woonkernen, gebaseerd op de vroegere parochies. Bilzen zoals het was voor de fusie in 1976 is één deelgemeente, maar telde drie parochies met elk zijn eigenheid: Bilzen-centrum, Merem en Eik-Heesveld-Spurk. En Beverst-Schoonbeek is nu ook één deelgemeente, maar het waren voorheen parochies aan weerszijde van de Demer met heel wat verschillen. En zo zijn er dus zestien woonkernen. Voor elk daarvan werd een identiek maximaal budget voorzien: 10.000 euro voor het kunstwerk en de plaatsing ervan en 2000 euro voor de organisatie van de voorbereidende samenkomsten en de inhuldigingsplechtigheid. De bedoeling van project is om de warmte van kunst en cultuur te promoten en tegelijkertijd veel mensen samen te brengen in een gemeenschapsversterkende dynamiek. Met kunstwerken als blijvende bakens van verbondenheid die de geschiedenis en de eigenheid van onze woonkernen/dorpen weerspiegelen. Achteraf werden de 16 kunstwerken op het Bilzens grondgebied verbonden in een originele toeristische route. De fietskaart Kunst in het dorp, met twee fietsroutes is te verkrijgen  in de stedelijke toeristische kantoren.
DE EIGENBILZENAREN KIEZEN UIT 10 MOGELIJKE THEMA’S VOOR HUN KUNSTWERK
Op 15 maart 2017 ging de opstartvergadering van Kunst in het dorp in Eigenbilzen door in zaal Hartenberg, waarop afvaardigingen van de verenigingen aanwezig waren. Er werden 9 mogelijke thema’s vooropgesteld. Op dezelfde locatie werden op 18 mei 2017 alle Eigenbilzenaren huis aan huis uitgenodigd voor een EERSTE DORPSVERGADERING. Op deze samenkomst werd nog één mogelijk thema voor een kunstwerk toegevoegd.
Zaal Hartenberg
Na een boeiende en gezellige gedachtewisseling op zijn Eigenbilzers werden voor de geheime stemming op die eerste dorpsvergadering twee voorstellen tot één samengevoegd. Deze combinatie haalde het in een geheime stemming met een heel grote meerderheid:

                  TREG OAN DE BREG EGEBÛLZE GééT VééR én DE BRUG.

Verklaring van het thema:

De historische gebeurtenis en de daaropvolgende legende diende in het kunstwerk gecombineerd te worden met het algemene thema ‘ DE BRUG ‘. Dit thema verwijst naar zowel het echte bouwen van bruggen als naar de symboliek van verbinding en verbondenheid.
In Eigenbilzen is en wordt altijd veel verbonden, onder meer door voortdurende letterlijke en figuurlijk bruggen. Het gaat over vele dingen: de verschillende landschappen, de dorpseenheid in de verscheidenheid van de Locht en het Dorp, maar ook met het kleine gehucht Berenbroek, de zand- en leemstreek die elkaar ontmoeten in het dorp, de vele verenigingen en de dorpsverbondenheid die mensen samenbrengen in een wonderbaarlijke betrokkenheid, over de verschillende strekkingen en stromingen allerhande heen, zowel in het heden als in het verleden.


DE KEUZE VAN HET DORP:
WIJ HEBBEN IETS MET BRUGGEN
DE HAND EN DE HANDJES OP DE HISTORISCHE PLAATS, AAN ‘ DE BRUGSTRAAT ‘  IN EIGENBILZEN

Op een tweede dorpsvergadering werd gekozen voor één van de drie ontwerpen van Dany Tulkens. Er werd gekozen voor de locatie waar de historische woorden door veldwachter Cornelis Meesters werden uitgesproken, aan de spoorwegbrug tussen de Vossenkuilstraat en de Dorpstraat.
Wat weinigen nog weten is dat de Vossenkuilstraat voor de fusie Groot-Bilzen in 1976 officieel ' Brugstraat ‘ noemde.
Het kunstwerk aan de voormalige Eigenbilzerse Brugstraat, maakt de symboliek van het gekozen thema nog mooier.
‘ De Hand ‘ is een groot kunstwerk geworden, in cortenstaal. De hand symboliseert het historische verhaal van het begin van de optocht voor de kerkwijding in 1910 (de grote hand is de hand van de veldwachter) maar tegelijkertijd ook de samenhorigheid van het dorp, de hechte gemeenschap (kleine handjes in de grote hand ) .
Het kunstwerk is 3,50 meter hoog en 2,5 meter breed en weegt 150 kg.
De inhuldiging werd een groot volksfeest op zijn Eigenbilzers. Met een belleman die alles aan mekaar praatte. En met de toneelvereniging Rommedom Eigenbilzen die zorgde voor een historische evocatie van het gebeuren in 1910, in originele klederdracht. Met enorm veel volk, goedgezinde en vriendelijke mensen, die na de  toespraken van geboren Eigenbilzenaren Burgemeester Frieda Brepoels en cultuurschepen Guy Swennen, op dit alles er graag ene of meer op dronken. En met een lied van een inwoonster van ons dorp, en vooral met een gezamenlijk optreden van Aurora en Recht door Zee, allemaal hartverwarmend.
De stedelijke kunstcommissie van Kunst in het dorp koos voor elk van de zestien woonkernen voor een kunstenaar die volgens deskundig advies zou passen bij het gekozen thema. Voor Eigenbilzen  werd dit Dany Tulkens, een in 1953 geboren kunstenaar met atelier in Wilsele (Leuven). Hij is een veelzijdig beeldend artiest die van schilder naar beeldhouwer evolueerde. Zijn specialiteit is het maken van sculpturen van geslagen en gelast brons. De mens en zijn relatie tot de wereld zijn de rode draad doorheen zijn werk. Hij exposeerde in binnen en buitenland, en is een bewonderaar van de realisaties van Rik Poot.
De kunstenaar: DANNY TULKENS
Danny Tulkens
Het kunstwerk:


DE INHULDIGING OP  ZONDAG 24 JUNI 2018 : EEN VOLKSFEEST OP Z’N EGEBULZERS
Tegelijkertijd werd het project ‘ Ontdek je dorp ‘ van de Landelijke Gilde  met een zitbank naast het kunstwerk ingehuldigd met een mooie wandeling van acht kilometer die de bezoekers door de mooie wegeltjes van Eigenbilzen brengt. Met een bijhorende wandeling die na de receptie door veel volk werd gewandeld. Elders op deze website leest u daar meer over. Klik hier
Eigenbilzen
Eigenbilzen telt twee spoorwegbruggen over ‘ de ijzeren weg ‘ die het dorp doorkruist. Het is de scheidingslijn tussen de Locht en het Dorp. Aan de meest oostelijke brug, gelegen aan waar de Dorpsstraat en de Vossenkuilstraat elkaar ontmoeten, was op zondag 31 juli 1910 het vertrek van een feestelijke optocht gepland in het kader van de kerkwijding. Bij de vorming van de stoet was er ook heel wat belangstelling van mensen uit de naburige dorpen die zich op kop van de stoet gewurmd hadden, voor de Eigenbilzenaren.
Spoorweg met de twee bruggen in 1910
Naar de fotogalarij
Toen kwam Cornelis Meesters, de veldwachter die de orde moest handhaven tussenbeide. Hij riep de historische woorden om duidelijk te maken dat de Eigenbilzenaren voorrang hadden:‘ Treg oan de breg Egebûlze géét véér.’ Volgens de overlevering voegden de mensen van Mopertingen er nog aan toe ‘ Anes wjot de kèrk nie gewijd. ‘
Cornelis Meesters geboren 05 november 1836 en in dienst getreden van 1898 tot 1916, dus hij was reeds 74 jaar in 1910. Hij was gehuwd in 1864 met Withofs Isabella waar hij 6 kinderen mee had: Katrien °1864, Cornelia °1866, Leonard °1868, Peter °1870, Cornelis °1872 en Isabella °1876 x Souverijns Egide.
Terug naar boven